आयुर्वेदात उत्तम पचन (अग्नी) हा संपूर्ण आरोग्याचा पाया आहे. जुनाट ॲसिडिटी, गॅस, पोट फुगणे किंवा बद्धकोष्ठता बहुधा आपण केव्हा व कसे खातो, ताण व अपुरी झोप यांच्याशी संबंधित असते – आणि योग्य दिनचर्या व काळजीने सहसा सुधारते.
महत्त्वाची तथ्ये
सामान्य लक्षणे
- छातीत किंवा घशात जळजळ
- आंबट ढेकर किंवा तोंडात आंबट पाणी
- जेवणानंतर पोट फुगणे, गॅस व जडपणा
- बद्धकोष्ठता किंवा अनियमित शौच
- भूक न लागणे किंवा अपचन
कारणे व जोखीम
- जेवणाच्या अनियमित वेळा व रात्री उशिरा जेवण
- जास्त, तेलकट किंवा खूप तिखट जेवण
- ताण, अपुरी झोप व व्यायामाचा अभाव
- चहा, कॉफी, दारू व तंबाखू
- काही औषधे, उदा. वारंवार वेदनाशामके घेणे
उपचार
- लक्षणे, आहार व दिनचर्येची तपासणी
- तुमच्या प्रकृतीनुसार वैयक्तिक आहार योजना
- योग्य असल्यास आयुर्वेदिक औषधे व थेरपी
- जेवणाच्या नियमित वेळा, लक्षपूर्वक खाणे व शारीरिक हालचाल
- पुढील वैद्यकीय तपासणी केव्हा आवश्यक आहे याबाबत सल्ला
डॉक्टरांना केव्हा भेटावे
लक्षणे वारंवार होत असल्यास किंवा सुधारत नसल्यास डॉक्टरांना भेटा. रक्ताची उलटी, काळे शौच, तीव्र वेदना, कारणाशिवाय वजन घटणे किंवा गिळण्यास त्रास होत असल्यास त्वरित उपचार घ्या.
नवचेतना क्लिनिक कसे मदत करू शकते
नवचेतना क्लिनिकमध्ये डॉ. विभा तडस जोगे (बीएएमएस, एमडी पंचकर्म) सविस्तर तपासणीनंतर वैयक्तिक आयुर्वेदिक सल्ला व पंचकर्म थेरपी देतात.
स्रोत: NHS guidance on indigestion and heartburn; Ministry of AYUSH dietary guidance (dinacharya and ahara).
