ओपीडी: 10:00 AM – 2:00 PM | 4:00 PM – 6:30 PM · रविवार बंद मॉडर्न इलेक्ट्रॉनिक मॉलजवळ, रुक्मिणी नगर, अमरावती 9021027168

व्यसनमुक्ती

झोपेच्या गोळ्यांचे व्यसन: सुरक्षितपणे कसे कमी करावे

Sleeping-pill dependence: how to reduce safely

बेंझोडायझेपीन (सामान्यपणे दिल्या जाणाऱ्या झोपेच्या व चिंतेच्या गोळ्या) थोड्या काळासाठी चांगले काम करतात, पण महिनोन्महिने किंवा वर्षानुवर्षे रोज घेतल्यास त्यांचे व्यसन लागू शकते. अचानक बंद करणे हानिकारक ठरू शकते – देखरेखीखाली हळूहळू कमी करणे सुरक्षित व प्रभावी आहे.

महत्त्वाची तथ्ये

2–4 आठवडेहा या औषधांचा सहसा सुचवलेला कमाल कालावधी आहे (BNF / NICE).
काही आठवडेनियमित सेवनही व्यसन लागण्यास पुरेसे ठरू शकते (NICE).
आठवडे ते महिनेसुरक्षितपणे हळूहळू औषध कमी करण्यास सहसा लागतात (NICE).

सामान्य लक्षणे

  • तोच परिणाम मिळवण्यासाठी जास्त डोसची गरज
  • गोळीशिवाय झोप न लागणे
  • डोस चुकल्यास अस्वस्थता, बेचैनी किंवा आधीपेक्षा जास्त निद्रानाश
  • स्मरणशक्तीच्या तक्रारी, दिवसा सुस्ती किंवा तोल जाणे
  • पडणे, विशेषतः वृद्धांमध्ये

कारणे व जोखीम

  • सुचवलेल्या कालावधीपेक्षा जास्त काळ रोज सेवन
  • चिंता, नैराश्य किंवा निद्रानाशावर उपचार न होणे
  • प्रिस्क्रिप्शनशिवाय विकत घेतलेल्या गोळ्या
  • दारूसोबत सेवन

उपचार

  • औषध व ते सुरू करण्याच्या कारणाचा आढावा
  • वैयक्तिक, हळूहळू डोस कमी करण्याची योजना
  • निद्रानाशासाठी कॉग्निटिव्ह बिहेविअरल थेरपी (CBT-I)
  • मूळ चिंता किंवा नैराश्यावर सुरक्षित पर्यायांनी उपचार
  • संपूर्ण प्रक्रियेत नियमित फॉलो-अप

डॉक्टरांना केव्हा भेटावे

ही औषधे अचानक बंद करू नका – त्यामुळे तीव्र अस्वस्थता, गोंधळल्यासारखे होणे किंवा फिट्स (झटके) येऊ शकतात. सुरक्षितपणे कमी करण्याच्या योजनेसाठी मानसोपचार तज्ज्ञांशी बोला. या गोळ्यांसोबत दारू किंवा ओपिओइड वेदनाशामके घेतल्यास श्वास धोकादायकरीत्या मंदावू शकतो.

नवचेतना क्लिनिक कसे मदत करू शकते

नवचेतना क्लिनिकमध्ये डॉ. विवेक प्रभाकर जोगे (एमबीबीएस, एमडी मानसोपचार) गोपनीय तपासणी व पुराव्यावर आधारित उपचार देतात, आणि गरज असल्यास कुटुंबालाही सहभागी करून घेतात.

स्रोत: NICE Clinical Knowledge Summaries: Benzodiazepine and z-drug withdrawal; British National Formulary (BNF) guidance on hypnotics and anxiolytics.

संबंधित लेख

व्यसनमुक्ती

दारूच्या समस्येशी झुंजणाऱ्या कुटुंबीयाला कशी मदत करावी

कुटुंबांसाठी पहिली पावले: कसे बोलावे, काय टाळावे आणि डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली उपचार का आवश्यक आहेत.

#कुटुंब#दारू#व्यसन

मानसिक आरोग्य

नैराश्य (डिप्रेशन): लक्षणे, कारणे व उपचार

नैराश्य हा सामान्य, खरा आणि उपचार करता येणारा आजार आहे. लक्षणे, कारणे, उपचार आणि मानसोपचार तज्ज्ञांना केव्हा भेटावे ते जाणून घ्या.

#झोप#ताण#नैराश्य

मानसिक आरोग्य

निद्रानाश व झोपेच्या तक्रारी: कारणे व दीर्घकाळ टिकणारे उपाय

झोप लागत नाही किंवा वारंवार मोडते? निद्रानाशाची कारणे आणि दीर्घकाळ झोपेच्या गोळ्या घेण्यापेक्षा कारणावर उपचार करणे का चांगले ते जाणून घ्या.

#जीवनशैली#झोप#ताण

बरे वाटण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल उचला

सल्ला गोपनीय असतो आणि डॉक्टर तुम्हाला पुरेसा वेळ देतात. भेटीची वेळ बुक करा किंवा बोलण्यासाठी फक्त कॉल करा.